Świt nautyczny

Co to jest świt nautyczny?

Świt nautyczny to faza zmierzchu lub świtu, gdy środek tarczy Słońca znajduje się między 6 a 12 stopniami poniżej horyzontu. Nazwa pochodzi od nawigacji morskiej – w tej fazie horyzont morski jest jeszcze lub już widoczny, a najjaśniejsze gwiazdy nawigacyjne są dostępne, co pozwalało historycznym marynarzom mierzyć wysokość gwiazd sekstansem i wyznaczać pozycję statku.

Historyczne znaczenie świtu nautycznego dla nawigacji jest ogromne – przez wieki był jedynym przedziałem czasu, w którym jednocześnie widoczne były i gwiazdy, i horyzont morski, niezbędne do pomiarów sekstansem. 63 oficjalnych gwiazd nawigacyjnych IAU (m.in. Polaris, Arcturus, Capella, Spica, Aldebaran) jest widocznych podczas świtu nautycznego. Czas trwania świtu nautycznego wynosi w Polsce typowo 30-50 minut; na wysokich szerokościach może nie kończyć się przez całe noce letnie. Współczesna nawigacja GPS wyparła praktyczne znaczenie pomiarów astronomicznych, jednak szkolenia marynarskie wciąż obejmują nawigację gwiezdną jako zapasową metodę.

Dla obserwatorów nieba świt nautyczny jest ostatnim etapem przed zmierzchem astronomicznym – jasne gwiazdy są widoczne, ale słabe mgławice i galaktyki jeszcze nie. W tym czasie można jednak obserwować jasne skupiska gwiazd, planety, Księżyc i podwójne gwiazdy pierwszej wielkości. Fotografia nieba w świcie nautycznym daje efektowne ujęcia z widocznym i horyzontem, i gwiazdami – klasyczny motyw fotografii krajobrazowo-astronomicznej. Niebieska godzina (blue hour) przypada właśnie na przejście ze świtu cywilnego do nautycznego.