Strzelec

Co to jest gwiazdozbiór Strzelca?

Strzelec (łac. Sagittarius) to duży gwiazdozbiór zodiakalny leżący w kierunku centrum Galaktyki – najgęstszym w gwiazdy regionie Drogi Mlecznej. Jest to jeden z najbogatszych regionów nieba w obiekty głębokiego nieba, zawierający mgławice Laguna (M8), Trifid (M20), Omega (M17) i wiele gromad kulistych. Z Polski widoczny nisko latem.

Centrum Galaktyki leży w Strzelcu (dokładnie w pobliżu gwiazdy Sgr A* – supermastywna czarna dziura o masie 4 mln mas Słońca, sfotografowana przez Event Horizon Telescope w 2022 roku). Strzelec to skarbnica obiektów Messiera – sam gwiazdozbiór zawiera 15 obiektów z katalogu Messiera, więcej niż jakikolwiek inny. Najważniejsze: M8 (mgławica Laguna, gołym okiem widoczna jako jasna plama w Drodze Mlecznej), M20 (mgławica Trifid, widoczna przez lornetkę), M22 (gromada kulista, jedna z najpiękniejszych, widoczna gołym okiem), M17 (mgławica Omega/Łabędź), M24 (gwiazdowe pole). Gwiazda epsilon Sgr (Kaus Australis, magnituda 1,85) to najjaśniejsza gwiazda Strzelca. Charakterystyczny wzorzec to Imbryk (Teapot) – osiem gwiazd tworzących kształt czajniczka, z parą mlecznych obłoków wychodzących z dyszy jak parą.

Strzelec jest widoczny z Polski nisko na południu latem (lipiec-sierpień). Obserwacje centrum Galaktyki – obszary OMC (Orion Molecular Cloud) i Sgr A – wymagają obserwacji w podczerwieni i pasmie radiowym, bo widoczne promieniowanie jest pochłaniane przez pył. Dla obserwatorów amatorskich Strzelec jest obowiązkowym celem letnich wyjazdów obserwacyjnych – w lornetkę 10×50 można znaleźć kilkanaście obiektów Messiera w ciągu jednej nocy.