Region aktywny

Co to jest region aktywny na Słońcu?

Region aktywny (ang. Active Region, AR) to obszar na powierzchni Słońca o silnym i złożonym polu magnetycznym, w którym skupiają się plamy słoneczne i protuberancje oraz z którego mogą wybuchać rozbłyski słoneczne i koronalne wyrzuty masy (CME). Regiony aktywne są głównym źródłem aktywności słonecznej.

Regiony aktywne powstają, gdy pętle pola magnetycznego przebijają się przez fotosferę, tworząc obszary wzmocnionego pola sięgającego kilku tysięcy gaussów. Typowy region aktywny składa się z grupy plam słonecznych – głównej i pomocniczej – połączonych łukami magnetycznymi widocznymi w promieniowaniu UV i rentgenowskim. Regiony aktywne są numerowane kolejno przez agencję NOAA, poprzedzone prefiksem AR (np. AR3664 w maju 2024, który spowodował burze magnetyczne klasy G5).

Monitoring regionów aktywnych jest kluczowym elementem prognozowania pogody kosmicznej. Satelita SDO (Solar Dynamics Observatory) przesyła ciągły strumień zdjęć całej tarczy Słońca co 12 sekund w dziesięciu długościach fali UV. Astronomowie amatorzy z filtrami słonecznymi lub filtrami H-alfa mogą samodzielnie śledzić ewolucję grup plam i obserwować rozbłyski chromosferyczne.