Co to jest epoka rejonizacji?
Epoka rejonizacji (ang. Epoch of Reionization, EoR) to okres w historii Wszechświata trwający od ok. 150 milionów do 1 miliarda lat po Wielkim Wybuchu, w którym promieniowanie ultrafioletowe pierwszych gwiazd i galaktyk jonizowało obojętny wodór wypełniający przestrzeń kosmiczną. Bylo to jedno z kluczowych przejść fazowych w ewolucji kosmosu.
Po rekombinacji (ok. 380 000 lat po Wielkim Wybuchu) Wszechświat był wypełniony zimnym, obojętnym wodorem – nastały tzw. ciemne wieki kosmologii. Gdy uformowały się pierwsze protogalaktyki i masywne gwiazdy Populacji III, ich intensywne promieniowanie UV jonizowało otaczający gaz. Rejonizacja przebiegała niejednorodnie – różne obszary Wszechświata były jonizowane w różnym czasie przez lokalne skupiska pierwszych galaktyk.
Epoka rejonizacji jest jednym z kluczowych tematów współczesnej kosmologii. Teleskop Jamesa Webba (JWST) był projektowany częściowo właśnie po to, by obserwować pierwsze galaktyki z tej epoki. Radioteleskopy takie jak LOFAR i przyszłe SKA mają na celu detekcję sygnału linii 21 cm wodoru obojętnego z rejonizacji – co byłoby bezpośrednią obserwacją ciemnych wieków i narodzin pierwszych struktur kosmicznych.