Co to jest radioteleskop?
Radioteleskop to instrument astronomiczny zaprojektowany do odbioru i analizy fal radiowych emitowanych przez obiekty kosmiczne. Zamiast optyki skupiającej widzialne światło, używa dużej anteny – najczęściej parabolicznej czaszy – i czułych odbiorników radiowych rejestrujących sygnały z przestrzeni kosmicznej.
Radioteleskopy pracują w zakresie fal od ok. 1 mm do kilku metrów długości. Największe pojedyncze radioteleskopy to FAST w Chinach (500 m średnicy) i nieistniejący już Arecibo (305 m). Rozdzielczość kątowa radioteleskopów jest ograniczona przez długą długość fali, dlatego stosuje się interferometrię z bardzo długą bazą (VLBI), łącząc anteny na całej Ziemi lub nawet w kosmosie i osiągając rozdzielczości niedostępne dla teleskopów optycznych. Radioteleskopy działają niezależnie od pogody i pory dnia, gdyż fale radiowe przenikają przez chmury.
Radioastronomia ujawniła zupełnie nowe oblicze Wszechświata: pulsary, kwazary, promieniowanie reliktowe CMB, molekularne obłoki gwiazdotwórcze i sygnały wodoru neutralnego (linia 21 cm). Pierwsze sygnały radiowe z przestrzeni kosmicznej odkrył Karl Jansky w 1932 roku. W Polsce radioastronomia prowadzona jest m.in. w Obserwatorium Astronomicznym UMK w Piwnicach koło Torunia z anteną o średnicy 32 m.