Co to jest radiogalaktyka?
Radiogalaktyka to galaktyka emitująca wyjątkowo silne promieniowanie radiowe, znacznie przekraczające emisję normalnych galaktyk spiralnych – głównie z rozległych dżetów i płatów plazmy wyrzucanych przez aktywne supermasywne jądro galaktyczne (AGN). Radiogalaktyki należą do szerszej klasy galaktyk aktywnych.
Struktura typowej radiogalaktyki obejmuje aktywne jądro (AGN), dwa przeciwstawne dżety plazmy zrelaty-wistycznych cząstek i pola magnetycznego oraz dwa płaty radiowe o rozmiarach wielokrotnie przekraczających samą galaktykę. Radiogalaktyki klasyfikuje się jako Fanaroff-Riley I (mniej jasne, z jasnością skoncentrowaną w centrum dżetu) i FR II (jasne, z jasnymi zakończeniami – hot spots). Do najbliższych i najsilniejszych radiogalaktyk należą Cygnus A i Centaurus A.
Radiogalaktyki są ważnymi obiektami w kosmologii i astrofizyce wysokich energii. Obserwacje interferometryczne VLBI pozwalają obrazować strukturę dżetów z rozdzielczością lepszą niż Kosmiczny Teleskop Hubble’a. Event Horizon Telescope sfotografował cień czarnej dziury w M87 – jednej z najlepiej znanych radiogalaktyk. Dżety radiogalaktyk mogą rozciągać się na miliony lat świetlnych i silnie oddziaływać z otaczającym ośrodkiem międzygalaktycznym.
