Co to jest radioastronomia?
Radioastronomia to dziedzina astronomii badająca promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie fal radiowych (od ok. 1 mm do 10 m długości fali) emitowane przez obiekty astronomiczne. Umożliwia obserwację zjawisk niedostępnych w zakresie optycznym, takich jak zimny gaz między gwiazdami, pulsary, kwazary czy promieniowanie reliktowe.
Radioastronomię zapoczatkował Karl Jansky w 1932 roku, który jako pierwszy odkrył radiowe promieniowanie z centrum Drogi Mlecznej. Pierwsze radioteleskopy to były proste anteny; dziś stosuje się interferometry VLBI (Very Long Baseline Interferometry) łączące teleskopy na różnych kontynentach, osiągając rozdzielczość kątową przewyższającą teleskop Hubble’a. Radioastronomia odkryła: pulsary, kwazary, promieniowanie reliktowe CMB, linie spektralne gazu międzygwiazdowego (linia 21 cm wodoru), megamase kosmiczne i złożone cząsteczki organiczne w chmurach molekularnych.
Największe radioteleskopy to FAST (500 m, Chiny), VLA (sieć 27 anten, USA), ALMA (66 anten milimetrowych, Chile), LOFAR (sieć w Europie, niskie częstotliwości) i SKA (Square Kilometre Array, budowany w Australii i Afryce Południowej). Radioastronomia jest kluczowa dla badań pulsarów, testowania ogólnej teorii względności, poszukiwania SETI i kosmologii (badania CMB przez teleskop WMAP i Planck).