Co to jest gwiazdozbiór Oktant?
Oktant (łacińska nazwa Octans) to mały gwiazdozbiór nieba południowego, wprowadzony przez Nicolasa Lacaille’a w 1756 roku, upamiętniający okrant – dawny przyrząd nawigacyjny do wyznaczania szerokości geograficznej przez pomiar wysokości gwiazd. Zajmuje obszar wokół południowego bieguna nieba i jest widoczny z całej półkuli południowej, lecz niewidoczny z Polski. Jego wyjątkowa cecha: zawiera południowy biegun niebieski.
Sigma Octantis (sigma Oct) to najsłabsza w historii 'gwiazda polarna’ – leży ok. 1 stopień od południowego bieguna nieba (2024), lecz ma zaledwie mag +5,47 – ledwo widoczna gołym okiem nawet w ciemnym miejscu. W odróżnieniu od północnej Gwiazdy Polarnej (Polaris, mag +1,97), sigma Oct jest praktycznie nieużywalna do nawigacji gołym okiem. Dlatego nawigatorzy półkuli południowej używają Krzyża Południa (Crux) do wyznaczania południa. Ze względu na precesję osi Ziemi, biegun południa przesuwa się stopniowo – za ok. 8000 lat bliżej bieguna znajdzie się Gamma Velorum, za ok. 14 000 lat – Delta Velorum. Gwiazdozbiór Oktant graniczy z gwiazdozbiorami Hydrus, Mensa, Chamaeleon, Musca, Apus i Pavo.
Oktant nie zawiera interesujących obiektów głębokiego nieba widocznych przez małe teleskopy – leży z dala od Drogi Mlecznej i brak w nim jasnych galaktyk czy gromad. Jest bardziej ciekawostką geometryczną niż obiektem obserwacyjnym. Południowy biegun ekliptyki leży w gwiazdozbiorze Malarza (Pictor), a południowy biegun galaktyczny w gwiazdozbiorze Rzeźbiarza (Sculptor) – żaden z nich nie zbiega się z biegunem nieba w Oktancie.