Co to jest niebieski karzeł?
Niebieski karzeł (blue dwarf) to hipotetyczny typ gwiazdy, która jeszcze nie istnieje we Wszechświecie – Wszechświat ma zaledwie 13,8 mld lat, a czerwone karły (najliczniejsza klasa gwiazd) żyją biliony lat. Gdy mały czerwony karzeł (masa poniżej ok. 0,25 masy Slońca) zużyje cały wodór w jądrze, nie stanie się od razu białym karłem przez fazę olbrzyma – zamiast tego będzie się powoli kurczyć i nagrzewać (rosnące ciśnienie i temperatura), powodując że jego powierzchnia stanie się niebieskawo-biała. To właśnie jest hipotetyczny niebieski karzeł.
Ewolucja czerwonego karła do niebieskiego karła zajmuje ok. 1-10 bilionów lat (1-10 x 10^12 lat) – wielokrotnie dlużej niż obecny wiek Wszechświata. Czerwone karły są konwekcyjnie wymieszane (w odróżnieniu od Słońca) – helowa popioł ze spalania wodoru nie gromadzi się w jądrze, lecz jest mieszany z resztą gwiazdy, co wydłuża życie. Po wyczerpaniu wodoru gwiazda będzie sie kurczyć i nagrzewać: temperatura rosnie, a gwiazda przesuwa sie na diagramie HR w lewo (ku wyższym temperaturom) i w dol (malejąca jasność). Temperatura powierzchni może osiągnąć 8000-10 000 K (niebieskawo-biała) przy jasności znacznie niższej niż Słońce.
Niebieski karzeł to stadium przejściowe przed staniem sie białym karłem. Ponieważ nie istnieje jeszcze żaden niebieski karzeł, ich właściwości znamy jedynie z modeli ewolucji gwiazd. Badanie ewolucji długożyjących czerwonych karłów ma znaczenie kosmologiczne: gwiazdy te bedą istniały jeszcze przez biliony lat i zdominują przyszły Wszechświat. Odkrycie czerwonego karła wykazującego ocieplenie byłoby pierwszym dowodem obserwacyjnym tej fazy ewolucyjnej.
