Niebieski Księżyc

Co to jest Niebieski Księżyc?

Niebieski Księżyc (Blue Moon) to popularne określenie dla drugiego pełni w tym samym miesiącu kalendarzowym (definicja współczesna) lub trzeciego pełni w kwartale zawierającym cztery pełnie (definicja historyczna, z Almanachu Rolników). Zjawisko wynika z niesynchroniczności cyklu synodycznego Księżyca (ok. 29,53 doby) z miesiącami gregoriańskiego kalendarza (28-31 dni) – w ciągu roku jest ok. 12,37 cykli księżycowych, więc co kilka lat jeden miesiąc zawiera dwa pełnie.

Niebieski Księżyc zdarza się średnio raz na 2,5-3 lata. Jedynym miesiącem, w którym nie może się zdarzyć, jest luty (28 lub 29 dni – za krótki na dwa pełnie). W 2018 roku doszło do wyjątkowej sytuacji: pełnia była w styczniu i 31 stycznia (Niebieski Księżyc), a kolejna w marcu i 31 marca (drugi Niebieski Księżyc tego samego roku) – luty 2018 nie miał żadnego pełni. Nazwa 'Niebieski’ nie ma nic wspólnego z kolorem – Księżyc podczas Niebieskiego Księżyca wyglada identycznie jak w każde pełnie. Koloru niebieskiego może faktycznie nabrać po wybuchach wulkanów (pyłowe cząstki o rozmiarze ok. 1 mikrometr rozpraszają czerwone fotony) lub po dużych pożarach.

Niebieski Księżyc jest fenomenem wyłącznie kalendarza gregoriańskiego – nie ma żadnego szczególnego znaczenia astronomicznego ani fizycznego. W mediach i kulturze popularnej bywa mylnie uznawany za wyjątkowe zjawisko nieba. Wyrażenie 'once in a blue moon’ (raz na Niebieski Księżyc) w angielskim oznacza coś bardzo rzadkiego – choć faktycznie Niebieski Księżyc nie jest tak rzadki, jak sugeruje to idiom. Następny Niebieski Księżyc (drugie pełnie w miesiącu) przypada ok. co 2-3 lata.