Co to jest Mgławica Oriona?
Mgławica Oriona (M42, NGC 1976) to jasna mgławica emisyjna w gwiazdozbiorze Oriona, odległa ok. 1344 lat świetlnych – najbliższy Ziemi masywny obszar gwiazdotwórczy. Rozciąga się na ok. 24 lata świetlne i jest widoczna gołym okiem jako rozmyta plama w środkowej części 'miecza’ Oriona (bezpośrednio pod trzema gwiazdami pasa). Przez lornetkę lub mały teleskop to jeden z najbardziej spektakularnych obiektów nieba.
Centralna część mgławicy jest jonizowana przez cztery masywne gwiazdy – Trapez (theta1 Orionis) – kwadruplet gorących gwiazd O i B o temperaturach powierzchni 30 000-40 000 K. Trapez jest skupiskiem bardzo młodych gwiazd (wiek ok. 300 000 lat), otoczonym gęstą chmurą gazu i pyłu, z których nadal tworzą się nowe gwiazdy. Mgławica M42 jest przednią stroną Obłoku Molekularnego Oriona (OMC-1) – gigantycznej chmury molekularnej o masie ponad 100 000 mas Słońca. W głębi leżą źródła promieniowania podczerwonego (BN/KL region) – obszary gwiazdotwórcze zasłonięte przed wzrokiem optycznym. M42 zawiera tysiące dysków protoplanetarnych (proplyd – protoplanetary disk, fotojonizowane dyski widoczne na zdjęciach Hubble’a).
JWST sfotografował Mgławicę Oriona w ramach pierwszych obrazów naukowych (2022-2023) – pierwsze zdjęcia ujawniły setki wcześniej niewidocznych dysków protoplanetarnych i ciał o masach Jowisza bez gwiazdy centralnej (JuMBO – Jupiter-Mass Binary Objects). M42 jest standardowym kalibratorem i referencją dla badań młodych układów planetarnych.