Co to jest mgławica emisyjna?
Mgławica emisyjna to obłok gazu jonizowanego (głównie wodoru, ale też tlenu, siarki i azotu) świecącego własnym światłem dzięki energii pochłoniętej od pobliskich gorących gwiazd (klas O i B). Fotony ultrafioletowe jonizują atomy wodoru (obszar HII), a kiedy elektrony rekombinują ze zjonizowanymi jądrami, emitują fotony o ściśle określonych długościach fal – charakterystyczne linie widmowe, z których najsilniejsza to czerwona linia H-alfa (656,3 nm).
Najbardziej znane mgławice emisyjne: Mgławica Oriona (M42, NGC 1976) – 1344 al, 24 al średnicy, zawiera Trapez (klaster czterech masywnych gwiazd jonizujących), widoczna gołym okiem; Mgławica Laguna (M8, NGC 6523) – 4100 al, duży obszar HII z gromadą NGC 6530; Mgławica Omega (M17) – 5500 al, aktywne gwiazdotwórstwo; Mgławica Tarantula (NGC 2070) w LMC – największy obszar HII w Grupie Lokalnej, 200 al średnicy, zawiera zrzeszenie R136 z gwiazdami powyżej 150 mas Słońca; Mgławica Rozeta (NGC 2244), Serce (IC 1805), Dusza (IC 1848). Mgławice emisyjne są kolebkami gwiazd – ich gaz kondensuje się w nowe gwiazdy, które następnie jonizują otaczający obłok, tworząc pętle zwrotne.
Fotografie mgławic emisyjnych w wąskim paśmie (Ha, OIII, SII) – tzw. palety Hubble’a (SII=czerwony, Ha=zielony, OIII=niebieski) – ujawniają subtelne struktury niemożliwe do zobaczenia w pasmach szerokich. JWST fotografuje wnętrza mgławic emisyjnych w podczerwieni, penetrując pyłowe zasłony i ukazując ukryte w nich protogwiazdy i dyski protoplanetarne (np. zdjęcia Mgławicy Oriona z 2022 i 2023 roku).