Czym jest planeta Mars?
Mars to czwarta planeta Układu Słonecznego, półplanet skalista o średnicy 6792 km (ok. 53% średnicy Ziemi) i masie 0,107 masy Ziemi. Charakterystyczna czerwona barwa pochodzi z tlenku żelaza (rdzy) pokrywającego powierzchnię. Krąży wokół Słońca w odległości 1,52 AU z okresem 687 dni. Posiada dwa małe nieregularne księżyce: Fobos i Deimos – prawdopodobnie przechwycone asteroidy.
Mars jest geologicznie fascynujący: Olympus Mons to największy wulkan w Układzie Słonecznym (25 km wysokości, 600 km średnicy podstawy), Valles Marineris to kanion rozciągający się na 4000 km przy głębokości do 7 km. Atmosfera Marsa jest bardzo rzadka (ciśnienie ok. 0,6% ziemskiego, 95% CO2) i nie chroni przed promieniowaniem UV. Temperatura waha się od -125°C na biegunach zimą do +20°C przy równiku latem. Dowody na dawną aktywność wodną są wszechobecne: wysuszone delta rzek, osady mineralne, dna dawnych jezior i oceanów. Rover Perseverance bada kredę jeziora Jezero Crater, gdzie potencjalnie zachowały się ślady dawnego życia. Marsjańskie biegunowe czapy lodowe zawierają mieszankę CO2 i wodnego lodu.
Mars jest głównym celem eksploracji kosmicznej: łącznie ponad 50 misji (z czego połowa się powiodła), w tym Viking 1 i 2 (pierwsze pomyślne lądowniki, 1976), Mars Odyssey, MRO, MAVEN i InSight na orbicie lub powierzchni. Chiny wysłały Zhurong (2021), Emiraty – Hope Orbiter (2021). NASA planuje misję Mars Sample Return do przywiezienia próbek zebranych przez Perseverance. Elon Musk i SpaceX planują misję załogową w latach 2030-tych.