Czym jest Kwintet Stephana?
Kwintet Stephana (Stephan’s Quintet, NGC 7317-7320) to kompaktowa grupa pięciu galaktyk w gwiazdozbiorze Pegaza, odkryta w 1877 roku przez Édouarda Stephana. Cztery z nich (NGC 7317, 7318a, 7318b, 7319) tworzą fizycznie związaną grupę odległą ok. 290 mln lat świetlnych, podczas gdy piąta (NGC 7320) jest galaktyką pierwszoplanową, odległą tylko ok. 40 mln al – złudzenie perspektywiczne sprawia, że wyglądają na grupę.
Kwintet Stephana jest klasycznym przykładem wzajemnie oddziałujących galaktyk: NGC 7318a i 7318b zderzają się bezpośrednio, generując ogromną falę uderzeniową w gorącym gazie między-galaktycznym widoczną w zakresie rentgenowskim i radiowym. Interakcje grawitacyjne tworzą mosty gwiazdowe i ogony pływowe, deformując kształty galaktyk i inicjując wybuchy gwiazdotwórstwa. NGC 7319 jest aktywną galaktyką Seyferta z centralnym AGN. Kwintet jest jednym z pierwszych zidentyfikowanych kompaktowych grup galaktyk (Hickson Compact Groups).
Kwintet Stephana był jednym z pierwszych obiektów sfotografowanych przez JWST w lipcu 2022 roku w ramach inauguracyjnego zestawu zdjęć. Obraz JWST ujawnił bezprecedensowe szczegóły fali uderzeniowej, mostów gwiazdowych i obszarów gwiazdotwórstwa, stając się ikonicznym obrazem nowego obserwatorium. Kwintet jest ulubionym obiektem filmowym – pojawia się m.in. w filmie Franka Capry 'To wspaniałe życie’ (1946).