Co to jest kwadratura w astronomii?
Kwadratura to konfiguracja orbitalna, w której planeta górna (Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun) tworzy kąt 90° między kierunkami Ziemia-Słońce i Ziemia-planeta. W kwadraturze wschodniej planeta jest 90° na wschód od Słońca i widoczna wieczorem na południu, kulminując ok. północy. W kwadraturze zachodniej planeta jest 90° na zachód od Słońca i widoczna rano.
Kwadratura jest jedną z konfiguracji orbitalnych opisywanych dla planet górnych. Pełny cykl konfiguracji to: koniunkcja (za Słońcem) – kwadratura wschodnia (wieczorna widoczność) – opozycja (naprzeciw Słońca, najlepsze warunki do obserwacji) – kwadratura zachodnia (poranna widoczność) – koniunkcja. Termin kwadratura jest też używany historycznie dla opisania problemów geometrycznych (obliczania pól figur), ale w astronomii ma ściśle zdefiniowane znaczenie konfiguracyjne. Dla Księżyca kwadratura to I lub III kwadra – moment, gdy kąt Ziemia-Księżyc-Słońce wynosi 90° i widoczna jest połowa tarczy księżycowej.
Kwadratura planet jest ważna obserwacyjnie, bo wokół kwadratur planety są widoczne przez znaczną część nocy (nie tylko wokół opozycji). Przy kwadraturze Jowisza lub Saturna teleskopowe obserwacje tych planet są wygodne przez kilka godzin. Efekt kwadratura fotograficznej jest ważny przy fotografowaniu planet: boki tarcz mogą być ciekawsze ze względu na lepsze oświetlenie trójwymiarowych struktur chmur.