Ksiezyc

Czym jest Księżyc?

Księżyc to jedyny naturalny satelita Ziemi, piąty największy księżyc w Układzie Słonecznym, o średnicy 3474 km i masie 7,34 x 10^22 kg (1/81 masy Ziemi). Krąży wokół Ziemi w odległości średnio 384 400 km z okresem 27,3 doby (miesiąc syderyczny) i 29,5 doby (miesiąc synodyczny – cykl faz). Księżyc jest jedynym ciałem niebieskim poza Ziemią, na którym stanął człowiek.

Księżyc powstał ok. 4,5 mld lat temu prawdopodobnie w wyniku Wielkiego Zderzenia (Giant Impact) – kolizji proto-Ziemi z ciałem rozmiarów Marsa, zwanym Theią. Wyrzucony materiał skondensował się w orbicie, tworząc Księżyc. Księżyc jest w synchronicznym obrocie z Ziemią – zawsze zwraca ku nam tę samą stronę (libration umożliwia jednak obserwację ok. 59% powierzchni). Bliska strona pokryta jest rozległymi morzami bazaltowymi (maria – wypełnienia dawnych basenów uderzeniowych), daleka – gęściej pokryta kraterami. Temperatura powierzchni waha się od +127°C w dzień do -173°C w nocy. Program Apollo (1969-1972) dowiódł 12 astronautów na powierzchnię i przywiózł 382 kg próbek gruntu.

Księżyc reguluje pływy morskie (siła pływowa 2,5 razy silniejsza od pływów słonecznych), stabilizuje nachylenie osi Ziemi (bez Księżyca oś wahałaby się chaotycznie, destabilizując klimat) i zwalnia rotację Ziemi (rok ma 1,4 ms dłuższą dobę niż rok wcześniej). Program Artemis (NASA) ma na celu powrót ludzi na Księżyc i budowę trwałej obecności w 2026+ roku.