Czym jest Katalog Abella?
Katalog Abella to zestawienie bogatych gromad galaktyk opublikowane przez George’a O. Abella w 1958 roku na podstawie Palomar Sky Survey. Oryginalna wersja zawierała 2712 gromad z półkuli północnej; po uzupełnieniu przez Cortwindt i Olowin w 1989 roku (Katalog Abella, Corwin i Olowin, ACO) obejmuje 4073 gromady z obu półkul.
Abell klasyfikował gromady według bogactwa (liczby galaktyk w obrębie określonego promienia i zakresu jasności) i odległości (dystanse szacowane na podstawie jasności dziesiątej najjaśniejszej galaktyki). Najsłynniejsze obiekty z katalogu to: Abell 1656 (Gromada w Warkoczu Bereniki, Coma Cluster, ~300 mln al, ok. 1000 jasnych galaktyk), Abell 2029, Abell 2199 i Abell 426 (Perseus Cluster). Gromada Kulista Perseusza (Abell 426) jest źródłem odkrytych przez Chandre fal dźwiękowych w gorącym gazie miedzy-gromadowym – o częstotliwości 10 mln razy niższej od progu słyszalności.
Katalog ACO jest do dziś podstawowym katalogiem referencyjnym dla badań struktury wieloskalowej Wszechświata. Gromady Abella były kluczowe w odkryciu ciemnej materii – pomiar dyspersji prędkości galaktyk w gromadzie Coma przez Fritza Zwickego w 1933 roku ujawnił dramatyczny niedobór widzialnej masy, co dało pierwszą poszlakę ciemnej materii.