Kat godzinny

Co to jest kąt godzinny?

Kąt godzinny (Hour Angle, HA) to jedna z astronomicznych współrzędnych równikowych, mierząca odległość kątową między południkiem obserwatora (kołem godzinnym południka) a kołem godzinnym ciała niebieskiego, mierzona na zachód wzdłuż równika niebieskiego. Wyrażany jest w godzinach, minutach i sekundach czasu (1h = 15°, zakres 0h do 24h).

Kąt godzinny jest ściśle związany z gwiazdowym czasem miejscowym (LMST) i rektascensją (RA) obiektu: HA = LMST – RA. Gdy HA = 0h, obiekt kulminuje na południku (najwyżej nad horyzontem). Kąt godzinny rośnie z upływem czasu słonecznego/gwiazdowego w tempie 15°/h (czyli 1h HA/h). Ujemny kąt godzinny (east HA) oznacza, że obiekt jeszcze nie kulminował, dodatni (west HA) – że już przeszedł przez południk. Meridian flip montażu paralaktycznego następuje gdy HA zmienia znak ze wschodniego na zachodni.

Kąt godzinny jest bezpośrednio używany do sterowania montażami paralaktycznymi teleskopów: prędkość śledzenia to 1 obrót w 23h 56min 4s (gwiazdowy dzień). Transformacje między układem rektascensja-deklinacja a azymutem-wysokością wymagają znajomości kąta godzinnego i szerokości geograficznej obserwatora. W sterownikach goto teleskopów kąt godzinny jest obliczany w czasie rzeczywistym na podstawie RTC (zegar czasu rzeczywistego) i współrzędnych geograficznych.