Karzeł czerwony

Co to jest karzeł czerwony?

Karzeł czerwony to gwiazda klasy widmowej M o masie od ok. 0,08 do ok. 0,6 masy Słońca, temperaturze powierzchni poniżej 3900 K i jasności absolutnej od +9 do +16 mag. Jest to zdecydowanie najpospolitsza kategoria gwiazd – stanowią ok. 70-75% wszystkich gwiazd w Drodze Mlecznej. Pomimo liczebności, żaden z nich nie jest widoczny gołym okiem ze względu na niską jasność.

Kariery czerwone spalają wodór bardzo powoli w pełni konwektywnych jądrach – zużywa całe zasoby paliwa w ciągu dziesiątek do setek miliardów lat (Słońce żyje ok. 10 mld lat, a karzeł czerwony 0,3 masy Słońca – ok. 1-4 biliony lat). Najbliższy nam karzeł czerwony to Proxima Centauri (0,12 M☉, 4,24 al) – zarazem najbliższa Słońcu gwiazda. Barnard’s Star (5,96 al) to drugi najbliższy układ – karzeł czerwony o najszybszym ruchu własnym na niebie. Wiele karłów czerwonych wykazuje silną aktywność magnetyczną i rozbłyski, co może stwarzać zagrożenie dla życia na pobliskich planetach. Proxima b i Proxima c to egzoplanety okrążające Proximę Centauri.

Odkrycie Trappist-1 – karła czerwonego z 7 planetami skalistymi (trzy w strefie zamieszkiwalnej) – wywołało ogromne zainteresowanie możliwością życia wokół takich gwiazd. JWST bada atmosfery planet układu Trappist-1 w poszukiwaniu sygnatur biosferycznych. Ze względu na długowieczność karłów czerwonych, jeśli życie może tam powstać, miałoby do dyspozycji czas niedostępny dla planet wokół gwiazd takich jak Słońce.