Co to jest karzeł brązowy?
Karzeł brązowy to ciało niebieskie o masie od ok. 13 do ok. 80 mas Jowisza (MJ) – zbyt ciężkie, aby było planetą gazową, ale zbyt lekkie, aby zapłonęły w nim trwałe reakcje termojądrowe wodoru charakterystyczne dla prawdziwych gwiazd. Stanowi swoisty obiekt przejściowy między planetami a gwiazdami.
Kariery brązowe o masie powyżej ok. 13 MJ mogą przez krótki czas spalać deuter, a powyżej ok. 65 MJ – również lit. Jednak reakcje te gasną po kilkuset milionach lat i obiekt powoli stygnie przez miliardy lat. Kariery brązowe klasyfikuje się w typy widmowe L, T i Y – chłodniejsze od najchłodniejszych gwiazd klasy M. Temperatura powierzchni karłów L to 1300-2200 K, T: 700-1300 K, Y: poniżej 700 K (najmroczniejsze znane osiągają ok. 300 K – niemal temperaturę pokojową). Pierwszy potwierdzony karzeł brązowy (Teide 1) odkryto w 1995 roku. Eps Ind Ba i Bb (towarzysze epsilon Indi, patrz gwiazdozbiór Indianin) to przykład pary karłów brązowych w pobliżu Słońca.
Kariery brązowe są trudne do wykrycia ze względu na niską jasność – głównie w podczerwieni. WISE i Spitzer Space Telescope odkryły setki nowych karłów brązowych w okolicach Słońca. Najzimniejszy znany karzeł brązowy WISE 0855-0714 (7,2 al od Słońca) ma temperaturę ok. 250 K i emituje głównie w podczerwieni. JWST rewolucjonizuje badania karłów brązowych, pozwalając badać ich atmosfery z bezprecedensową rozdzielczością spektralną.
