Na czym polega interferometria astronomiczna?
Interferometria astronomiczna to technika laczenia sygnalu z wielu teleskopow lub anten w celu osiagniecia rozdzielczosci katowej znacznie przewyzszajacej mozliwosci pojedynczego instrumentu. Efektywna srednica wirtualnego teleskopu stworzonego przez interferometrie rowna sie odleglosci miedzy najdalszymi elementami sieci.
W interferometrii optycznej (VLTI, CHARA) swiatlo z kilku teleskopow laczone jest we wspolnym korektorze przy pieczolowicie kontrolowanej dlugosci sciezki optycznej. W interferometrii radiowej (VLA, ALMA, EVN) sygnaly z wielu anten laczone sa kablami lub – w VLBI – rejestrowane sa niezaleznie z atomowym znacznikiem czasu, a korelacja odbywa sie pozniej cyfrowo. Dla amatorow dostepna jest interferometria specklowa, ktora eliminuje rozmycie atmosferyczne w krotkich ekspozycjach.
Interferometria jest jedyna technika pozwalajaca bezposrednio mierzyc srednice gwiazd, orbit gwiazd wokol czarnej dziury Sgr A* (Nobel 2020 dla Genzel i Ghez) i cienie czarnych dziur. EHT uchwyciło w 2019 roku obraz M87*, a w 2022 roku Sgr A*. W radioastronomii VLBI wyznacza polozenia zrodel z dokladnoscia mikrosekund luku, stanowiac fundament miedzynarodowych ukladow wspolrzednych geodezyjnych.