Czym jest interferometr astronomiczny?
Interferometr astronomiczny to urzadzenie skladajace sie z co najmniej dwoch teleskopow lub anten, ktorych sygnaly sa laczone w sposob umozliwiajacy analize koherencji fal swietlnych lub radiowych. Dzieki temu osiaga rozdzielczosc katowa odpowiadajaca teleskopowi o srednicy rownej odleglosci miedzy jego elementami – niedosteganej dla zadnego pojedynczego instrumentu.
Interferometry optyczne (VLTI – Very Large Telescope Interferometer w ESO, CHARA Array na Mount Wilson) lacza swiatlo z kilku teleskopow w specjalnym korektorze dlugosci optycznej (delay line) i dokonuja precyzyjnych pomiarow srednicy gwiazd i orbit ukladow podwojnych. Interferometry radiowe (VLA, MERLIN, GMRT, ALMA) lacza sygnaly anten kablami lub swiatlowodami. Wszystkie interferometry mierza funkcje widzialnosci (visibility function), ktora po transformacji Fouriera daje obraz zrodla.
Podstawowy parametr interferometru to dlugosc bazy B – odleglosc miedzy skrajnymi elementami. Rozdzielczosc katowa wynosi przyblizenie lambda/B radianow. Dla sieci EHT (Event Horizon Telescope) baza rowna srednicy Ziemi przy fali 1,3 mm daje rozdzielczosc ok. 25 mikrosekund luku – wystarczajaca do uchwycenia cienia czarnej dziury.