Hiady

Co to są Hiady?

Hiady to najbliższa Ziemi gromada otwarta gwiazd, odległa od nas o zaledwie ok. 153 lat świetlnych (46,7 parseków). Leżą w gwiazdozbiorze Byka i tworzą charakterystyczny kształt litery V wokół czerwonego olbrzyma Aldebarana – choć Aldebaran sam nie jest członkiem gromady (leży dwa razy bliżej, w odległości 65 ly). Gołym okiem widocznych jest ok. 20-30 gwiazd gromady.

Hiady zawierają ok. 200-400 potwierdzonych członków w jądrze o promieniu ok. 10 ly oraz tysiące gwiazd w rozszerzonym halo do ok. 65 ly od centrum. Wiek gromady szacuje się na ok. 625 milionów lat. Są to gwiazdy ciągu głównego i kilka pomarańczowych olbrzymów – najjaśniejsze to θ¹ Tau i θ² Tau (para olbrzymów klasy K0 i A7, jasność 3,84 i 3,40 mag). Misja Gaia ESA precyzyjnie zmierzyła odległości i ruchy własne wszystkich członków Hiad, potwierdzając ich wspólne pochodzenie z tego samego obłoku molekularnego.

Hiady są fundamentem kosmicznej drabiny odległości – ich bliskie sąsiedztwo umożliwia bezpośredni pomiar odległości metodą paralaksy (Hipparcos, Gaia), a wynik kalibruje inne metody (cefeid, RR Lyrae, supernowe Ia) stosowane do mierzenia odległości galaktyk. „Kryzys Hubble’a” – rozbieżność w wartości stałej Hubble’a – dotyczy właśnie tej hierarchii kalibracji, gdzie Hiady są pierwszym ogniwem łańcucha odległości kosmicznych.