Herkules

Czym jest gwiazdozbiór Herkulesa?

Herkules (łac. Hercules, skrót Her) to jeden z największych gwiazdozbiorów nieba, zajmujący powierzchnię 1225 stopni kwadratowych (5. pod względem powierzchni wśród 88 gwiazdozbiorów). Leży w hemisferze północnej i jest dobrze widoczny z Polski przez całe lato. Zawiera jeden z najwspanialszych obiektów głębokiego nieba – Wielką Gromadę Kulistą M13.

Najjaśniejsza gwiazda Herkulesa to Korneforos (β Her, jasność 2,77 mag) – pomarańczowy olbrzym klasy G8 IIIa odległy o 139 ly. Ras Algethi (α Her) to efektowna gwiazda podwójna: pomarańczowy do czerwonego nadolbrzym klasy M5 Ib (jasność zmiennej ok. 3-4 mag, nieregularna) w parze z zielonkawym subgiantem klasy G5 – para o rozdzielczości 4,6 sekundy łukowej, dostępna w małym teleskopie. W Herkulesie leży Apex słoneczny (punkt Herkulesa) – kierunek, w którym Słońce z Układem Słonecznym przemieszcza się przez Galaktykę z prędkością ok. 20 km/s (RA 18h, Dec +30°).

Wielka Gromada Kulista M13 (NGC 6205) to najpiękniejsza gromada kulista widoczna z półkuli północnej: jasność 5,8 mag (widoczna gołym okiem w doskonałych warunkach!), 25 000 ly odległości, średnica ok. 145 ly, zawiera ok. 300 000 gwiazd. W 1974 r. w jej kierunku nadano z radioteleskopu Arecibo słynny Przekaz Arecibo – zakodowaną informację o życiu na Ziemi (odpowiedź dotrze za ok. 25 000 lat). Gwiazdozbiór jest widoczny z Polski przez całą noc od maja do września.