Co to jest gwiazda neutronowa?
Gwiazda neutronowa to ekstremalnie gęste i zwarte ciało niebieskie powstałe po wybuchu supernowej masywnej gwiazdy (8-20 mas Słońca). Zawiera masę 1,4-2,3 masy Słońca skoncentrowaną w kuli o średnicy zaledwie 10-20 km, co daje gęstość porównywalną z gęstością jądra atomowego – łyżeczka materii ważyłaby ok. 10 miliardów ton.
Materia gwiazdy neutronowej jest tak skompresowana, że elektrony łączą się z protonami, tworząc neutrony (stąd nazwa). Zewnętrzna warstwa (skorupa) składa się z sieci krystalicznej ciężkich jąder atomowych; wewnętrzna – z ciekłej cieczy neutronowej. Supersilne pole magnetyczne (do 10^15 gaussów u magnetarów) i szybka rotacja czynią wiele gwiazd neutronowych pulsarami – emitującymi regularne impulsy promieniowania radiowego lub rentgenowskiego.
W 2017 r. detektor LIGO/Virgo zarejestrował zderzenie dwóch gwiazd neutronowych (GW170817) – początek ery astronomii wieloposłańczej. Zderzenia te są źródłem ciężkich pierwiastków (złoto, platyna, uran) syntetyzowanych w procesie r (rapid neutron capture). Pulsary milisekundowe, obracające się setki razy na sekundę, są najdokładniejszymi zegarami we Wszechświecie.