Czym jest gwiazda karłowata?
Gwiazda karłowata to gwiazda o relatywnie małych rozmiarach i niskiej jasności w stosunku do olbrzymów i nadolbrzymów. Termin ten obejmuje szerokie spektrum obiektów: od czerwonych karłów (najliczniejsze gwiazdy we Wszechświecie), przez żółte karły jak Słońce, błękitne karły, aż po zdegenerowane białe karły i egzotyczne gwiazdy neutronowe.
Czerwone karły (typ M, masa 0,08-0,5 masy Słońca) stanowią ok. 75% wszystkich gwiazd w Galaktyce. Są wyjątkowo długowieczne – karzeł o masie 0,1 Słońca będzie spalał wodór przez biliony lat. Białe karły to szczątki po gwiazdach o masach 0,8-8 mas Słońca po utracie warstw zewnętrznych: to gęsta, stygnąca kula węgla lub tlenu o rozmiarach Ziemi, bez aktywnej fuzji jądrowej. Ich maksymalna masa to 1,44 masy Słońca (granica Chandrasekhara).
Karły brązowe (masa 0,013-0,08 masy Słońca) są zbyt lekkie do zainicjowania pełnej fuzji wodorowej – spalają jedynie deuter i lit przez krótki czas, po czym stygną jako niedokończone gwiazdy. Misja Gaia odkryła miliony białych karłów w promieniu tysięcy lat świetlnych od Słońca, mapując ich populacje i masy końcowe.