Czym są fale grawitacyjne i jak je wykrywamy?
Fale grawitacyjne to zmarszczki krzywizny czasoprzestrzeni rozchodzące się z prędkością światła, generowane przez przyspieszone masywne obiekty. Są bezpośrednim potwierdzeniem ogólnej teorii względności Einsteina, który przewidział je w 1916 roku.
Fale grawitacyjne rozciągają i ściskają przestrzeń prostopadle do kierunku propagacji o ułamki średnicy protonu na odległości 4 km – dlatego ich detekcja wymaga interferometrów laserowych o precyzji 10^-21 m. Detektor LIGO zarejestrował pierwszy sygnał 14 września 2015 roku – było to zderzenie dwóch czarnych dziur o masach 29 i 36 mas Słońca w odległości 1,3 miliarda lat świetlnych.
Do 2024 roku LIGO, Virgo i KAGRA wykryły ponad 90 zdarzeń: zderzenia par czarnych dziur, gwiazd neutronowych oraz układów mieszanych. Zderzenie gwiazd neutronowych GW170817 obserwowano jednocześnie w falach grawitacyjnych i elektromagnetycznych, inaugurując erę astronomii wieloposłańczej.