Co to jest epoka astronomiczna?
Epoka astronomiczna to umowna chwila czasu przyjęta jako punkt odniesienia dla podawania współrzędnych niebieskich, uwzględniająca precesję osi Ziemi. Ponieważ precesja zmienia kierunek osi obrotu Ziemi (jeden pełny obrót trwa ok. 25 772 lat), współrzędne rektascensji i deklinacji gwiazd powoli się zmieniają – epoka precyzuje, dla którego momentu podano dane wartości.
Obowiązującym standardem jest epoka J2000.0, tj. 1 stycznia 2000 r., godz. 12:00 TT (terrestrial time), odpowiadająca Juliańskiej Dacie 2 451 545,0. Litera „J” oznacza rok juliański (365,25 dnia). Poprzednio stosowano epokę B1950.0 (rok beselowski). Wszystkie nowoczesne katalogi gwiazd (Hipparcos, Gaia DR3, Tycho-2) podają współrzędne w układzie ICRS powiązanym z epoką J2000.0.
Porównując dane z katalogów z różnych epok (np. B1950.0 i J2000.0), konieczne jest przeliczenie współrzędnych na tę samą epokę za pomocą wzorów precesji. Różnica między B1950.0 a J2000.0 sięga kilkunastu minut łuku dla wielu gwiazd – pomyłka epoki przy celowaniu teleskopu GoTo może spowodować znaczące chybienie celu. Programy planetarium (Stellarium, Cartes du Ciel) automatycznie przeliczają współrzędne na dowolną epokę.