Co to jest czerwone przesunięcie i co mówi o Wszechświecie?
Czerwone przesunięcie (redshift, z) to zjawisko przesunięcia linii widmowych promieniowania ku dłuższym falom (ku czerwieni) w wyniku oddalania się źródła od obserwatora. Jest kosmologicznym odpowiednikiem efektu Dopplera, lecz dla galaktyk wynika nie z ruchu przez przestrzeń, lecz z rozszerzania się samej przestrzeni kosmicznej.
Edwin Hubble odkrył w 1929 roku, że czerwone przesunięcie galaktyk jest proporcjonalne do ich odległości – prawo Hubble’a: v = H0 × d, gdzie H0 to stała Hubble’a (ok. 70 km/s/Mpc). Najwyżej przesunięte zidentyfikowane obiekty to galaktyki z z powyżej 13 – widzimy je takimi, jakimi były zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu. Pomiar czerwonego przesunięcia jest podstawową metodą wyznaczania odległości w kosmologii. Teleskop JWST odkrywa rekordowo odległe galaktyki o z = 10-14.
