We wrześniu 2026 roku sygnał GNSS na Pomorzu był zakłócony przez łącznie ponad 190 godzin – czyli ponad jedną czwartą całego miesiąca. Gdańska spółka Blue Dot Solutions, która od maja tego roku systematycznie rozbudowuje sieć stacji pomiarowych, zarejestrowano 33 poważne incydenty. Skala zjawiska przestała być już tylko techniczną anomalią – staje się trwałym elementem rzeczywistości nawigacyjnej w tym rejonie Bałtyku.
33 incydenty w jeden miesiąc – co odnotowały stacje monitoringu?
We wrześniu 2026 roku sieć stacji monitorujących sygnał GNSS należąca do Blue Dot Solutions zarejestrowała 33 długotrwałe incydenty zakłóceń w rejonie Trójmiasta. Łączny czas ich trwania wyniósł 190 godzin i 6 minut, co odpowiada 26,4% całego miesiąca.
Spośród wszystkich zarejestrowanych zdarzeń 19 dotyczyło podstawowego pasma L1 (1575,42 MHz) – tego samego, które wykorzystują odbiorniki GPS w telefonach, samochodach i na statkach. Kolejne 3 incydenty były skierowane przeciw pasmu L2 (1227,6 MHz), natomiast aż 11 zdarzeń jednocześnie obejmowało oba pasma.
Zdarzenia zakwalifikowane przez Blue Dot Solutions jako pewne trwały 47 godzin i 26 minut, stanowiąc około 6,6% miesiąca. Reszta zarejestrowanych zakłóceń trafiła do kategorii o niższym stopniu pewności klasyfikacji – co nie zmienia faktu, że łącznie sygnał w regionie był niestabilny przez niemal co czwarty dzień.
Kogo dotykają zakłócenia GPS na Bałtyku?
Bezpośrednie konsekwencje odczuwają statki na Morzu Bałtyckim – coraz więcej z nich traci wiarygodną informację o własnej pozycji. Problem nie omija nawet jednostek cumujących w portach Pomorza, gdzie sygnał powinien być relatywnie stabilny.
Zakłócenia GNSS (ang. Global Navigation Satellite System) dotykają nie tylko nawigacji morskiej. Systemy tego typu są fundamentem precyzyjnych operacji logistycznych, zarządzania ruchem lotniczym, synchronizacji sieci telekomunikacyjnych czy rolnictwa precyzyjnego. Każde wielogodzinne zakłócenie w gęsto zaludnionym i aktywnym gospodarczo regionie, jakim jest Trójmiasto i cała polska część Bałtyku, przekłada się na realne ryzyko operacyjne.
Redakcja IWD Partner: Dwieście godzin zakłóceń w ciągu jednego miesiąca to poziom, który trudno tłumaczyć atmosferycznymi anomaliami czy przypadkowymi interferencjami – mamy do czynienia z czymś strukturalnym. Dla porównania: piloci i marynarze od dekad uczyli się polegać na GPS jako systemie niezawodnym. Jeśli ta niezawodność staje się fikcją na znaczącym akwenie europejskim, rodzi się pytanie, czy infrastruktura krytyczna w Polsce i krajach bałtyckich jest gotowa na nawigację bez satelitów.
Skąd pochodzą zakłócenia i czy problem będzie narastał?
Blue Dot Solutions wskazuje, że zakłócenia sygnału GNSS w rejonie Pomorza nie są zjawiskiem nowym – region doświadcza ich od wielu lat, jednak ich forma i intensywność ewoluują. Ostatnie doniesienia prasowe informowały o budowaniu przez Rosję nowego kompleksu zdolnego do zakłócania sygnału GNSS, co według spółki oznacza, że problem będzie przybierał na sile, a jego rozwiązanie w najbliższym czasie jest mało prawdopodobne.
Zagłuszanie GPS (ang. GPS jamming) polega na emisji silnego sygnału radiowego na tych samych częstotliwościach, które wykorzystują satelity nawigacyjne, skutecznie uniemożliwiając odbiornikom wyznaczenie pozycji. Technika ta jest stosunkowo tania w realizacji, a jej skutki mogą być odczuwane na obszarach oddalonych o setki kilometrów od źródła emisji.
Równolegle z zagłuszaniem obserwuje się zjawisko spoofingu GNSS – czyli emisji fałszywych sygnałów nawigacyjnych, które skłaniają odbiorniki do wyznaczenia błędnej, lecz pozornie wiarygodnej pozycji. Statki, których systemy raportują pewną pozycję, ale nieprawidłową, stanowią większe zagrożenie nawigacyjne niż te, które sygnał straciły zupełnie.
Blue Dot Solutions – gdański monitoring na straży Bałtyku
Gdańska spółka technologiczna Blue Dot Solutions prowadzi monitoring sygnału GNSS w rejonie Trójmiasta od maja bieżącego roku, systematycznie rozbudowując sieć stacji pomiarowych. Raport za wrzesień jest kolejnym z serii komunikatów dokumentujących stan sygnału w północnej Polsce.
Systematyczne raportowanie ma istotne znaczenie dla budowania bazy danych o incydentach – zarówno z perspektywy bezpieczeństwa morskiego, jak i przyszłych analiz dotyczących źródeł i wzorców zakłóceń. Tego typu monitoring prywatnych podmiotów uzupełnia lukę, którą trudno zapełnić wyłącznie zasobami instytucji publicznych.
Co dalej z bezpieczeństwem nawigacji w regionie Bałtyku?
Trwałe zakłócenia GNSS na Pomorzu stawiają pod znakiem zapytania gotowość infrastruktury nawigacyjnej na scenariusz, w którym sygnał satelitarny jest regularnie niedostępny lub niewiarygodny. Marynarka handlowa, rybołówstwo, lotnictwo cywilne i służby ratownicze – wszystkie te sektory w różnym stopniu opierają swoje operacje na precyzyjnej lokalizacji satelitarnej.
Alternatywą dla GNSS są starsze systemy nawigacji – takie jak radiowy system eLoran, który nie jest podatny na zagłuszanie satelitarne. Dyskusja o powrocie do systemów odpornych na zakłócenia toczy się w kilku krajach europejskich, choć wymaga znacznych inwestycji infrastrukturalnych.
Dane zbierane przez Blue Dot Solutions mogą stanowić ważny materiał dla decydentów i organów regulacyjnych, jeśli chodzi o ocenę skali problemu i planowanie redundancji nawigacyjnej w polskich portach oraz na obszarze Bałtyku. Kolejne miesiące monitoringu pokażą, czy wrzesień 2026 roku był wyjątkowo intensywnym okresem, czy też nową normą dla tego regionu.
Powiązane pojęcia ze słownika astronomicznego
- GNSS (Global Navigation Satellite System) – zbiorczy termin określający globalne systemy nawigacji satelitarnej, w tym GPS (USA), GLONASS (Rosja), Galileo (UE) i BeiDou (Chiny).
- GPS jamming (zagłuszanie GPS) – celowe lub przypadkowe zakłócanie sygnałów nawigacyjnych poprzez emisję silnego szumu radiowego na częstotliwościach używanych przez satelity.
- GPS spoofing – technika polegająca na emisji fałszywych sygnałów nawigacyjnych, która prowadzi odbiornik do obliczenia błędnej, lecz pozornie wiarygodnej pozycji.
- Pasmo L1 – główna częstotliwość sygnału GPS wynosząca 1575,42 MHz, używana przez cywilne odbiorniki nawigacyjne na całym świecie.
- eLoran – naziemny system nawigacji radiowej oparty na falach długich, traktowany jako rezerwowy zamiennik GNSS odporny na zakłócenia satelitarne.
Opracowanie redakcji IWD Partner z wykorzystaniem narzędzi AI na podstawie materiału: Kosmonauta.net (23.10.2026).
Zdjęcie: Bernd 📷 Dittrich / Unsplash
