Co to jest źródło promieniowania gamma w astronomii?
Źródło promieniowania gamma to obiekt astronomiczny emitujący promieniowanie gamma (GR, fotonów o energiach powyżej 100 keV, do setek GeV lub nawet TeV). Astronomia gamma ujawniła najgwałtowniejsze i najenergetyczniejsze procesy we Wszechświecie: rozbłyski gamma (GRB), pulsary, galaktyki Seyferta, blazary i annihilację materia-antymateria.
Typy źródeł promieniowania gamma: rozbłyski gamma (Gamma-Ray Bursts, GRB) – krótkie (milisekundy do minut) błyski, najjaśniejsze zdarzenia we Wszechświecie; krótkie GRB ( 2 s) to hipernovae; odkryte 1967 przez satelity Vela. Pulsary gamma – pulsary emitujące silnie w gamma (Vela, Krab). Blazary (BL Lac, płascy spektrum) – relatywistyczne dżety AGN skierowane ku obserwatorowi. Anihilacja pozytonów i elektronów – linia 511 keV z centrum Galaktyki (Integral). Supernowe i resztki supernowych (akceleracja kosmicznych promieni). Rozbłyski solarnego promieniowania gamma (solar flares). Satelity: CGRO (Compton Gamma Ray Observatory), INTEGRAL, Fermi (LAT, od 2008), Swift. Teleskopy Czerenkowa (HESS, MAGIC, CTA) wykrywają gamma naziemnie, przez promieniowanie Czerenkowa kaskad atmosferycznych.
Astrofizyka wysokich energii (promieniowanie X i gamma) jest kluczowa dla zrozumienia układów z czarnymi dziurami, gwiazd neutronowych, kosmicznych promieni promieniowania i ciemnej materii. Bezpośrednia detekcja ciemnej materii przez produkty annihilacji cząstek w centrum galaktyki (linie gamma) jest aktywnie poszukiwana przez Fermi LAT i CTA.