Co to jest zakrycie w astronomii?
Zakrycie (ang. occultation) to zjawisko astronomiczne polegające na przejściu bliższego ciała niebieskiego (np. Księżyca, asteroidy, planety) przed dalszym obiektem (gwiazdą, inną planetą), powodującym jego chwilowe zniknięcie z pola widzenia obserwatora. Zakrycia gwiazd przez Księżyc i asteroidy są ważnym narzędziem badawczym w astrometrii i badaniach fizycznych małych ciał Układu Słonecznego.
Typy zakryć: zakrycia przez Księżyc – najczęstsze; Księżyc zakrywa jasne gwiazdy i planety, znikające nagle (ciemny brzeg Księżyca) lub stopniowo (jasny brzeg); precyzyjny pomiar czasu zakrycia/odkrycia pozwala wyznaczać profil księżycowego limbu i astrometrię gwiazd. Zakrycia przez asteroidy – rzadsze, lecz niezwykle wartościowe; czas trwania zakrycia pozwala mierzyć rozmiar asteroidy z dokładnością do km; organizacje amatorskie (Asteroidal Occultation Network, IOTA) koordynują globalne obserwacje zakryć. Zakrycia planet przez siebie nawzajem (wzajemne zakrycia planet) zdarzają się ekstremalnie rzadko. Dzięki zakryciom odkryto pierścienie Urana (1977) i Plutona, oraz atmosferę Trytona i rozmiary wielu obiektów Pasa Kuipera.
Dla amatorów zakrycia przez Księżyc to piękne zjawisko wizualne i fotograficzne. Dla zawodowych astronomów zakrycia asteroid są podstawową metodą wyznaczania kształtów i rozmiarów obiektów, które są za małe, by rozdzielić je bezpośrednio teleskopem. Sieć obserwatorów rozstawionych prostopadle do toru zakrycia – każdy rejestrujący czas trwania – tworzy profil koordowy ciała niebieskiego.
