Co to jest Układ Słoneczny?
Układ Słoneczny to gravitacyjnie związany system złożony ze Słońca i wszystkich obiektów na jego orbicie: ośmiu planet (Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun), pięciu planet karłowatych, dziesiątek tysięcy asteroid, komet i planetoid transneptunowych oraz ich naturalnych satelitów. Powstał ok. 4,568 miliarda lat temu z rotującego obłoku gazu i pyłu zwanego mgławicą słoneczną.
Układ Słoneczny rozciąga się na ok. 100 000 AU do granicy Obłoku Oorta – blisko 2 lat świetlnych od Słońca. Wewnętrzny Układ Słoneczny (do ok. 5 AU) zawiera cztery skaliste planety i Pas Główny Asteroid; zewnętrzny – cztery gazowe i lodowe olbrzymy, Pas Kuipera (30-50 AU), dysk rozproszony i Obłok Oorta. Słońce stanowi 99,86% masy całego układu. Strefa zamieszkała to ok. 0,95-1,37 AU, gdzie woda może istnieć w stanie ciekłym na powierzchni planety. Heliopauza (ok. 120-130 AU) to granica heliosfery z ośrodkiem międzygwiazdowym – przekroczona przez Voyager 1 (2012) i Voyager 2 (2018).
Wiek Układu Słonecznego wyznaczany jest z datowania izotopowego meteorytów chondrytowych – najstarszej niezmienionej materii z epoki formowania. Układ Słoneczny leży w ramieniu Oriona Drogi Mlecznej, ok. 26 000 lat świetlnych od centrum galaktyki. Aktywne misje eksplorujące to m.in.: Mars rovers Perseverance i Curiosity, sonda Parker Solar Probe (atmosfera Słońca), New Horizons (Pas Kuipera) i JWST obserwujący atmosfery egzoplanet i obiekty trans-neptunowe.