Co to jest trabant w astronomii?
Trabant (niem. Trabant – giermek, towarzysz) to archaiczny termin astronomiczny oznaczający naturalny satelita planety – księżyc. Słowo pochodzi z języka niemieckiego i było powszechnie używane w astronomii europejskiej XVII-XIX wieku, zanim ustandaryzowano angielski termin satellite. W polskiej tradycji naukowej trabant pojawia się w dawnych przekładach i pracach astronomicznych.
Termin trabant wprowadził do astronomii Johannes Kepler, który tak nazwał księżyce Jowisza odkryte przez Galileusza w 1610 roku – obserwacje galileuszowych księżyców jako giermków towarzyszących Jowiszowi, tak jak giermkowie towarzyszą rycerzowi, były dla Keplera symbolicznym potwierdzeniem heliocentryzmu. Kepler używał terminu trabant na oznaczenie obiektów krążących wokół planety, analogicznie do tego jak planety krążą wokół Słońca. W XIX i XX wieku termin satellite (z łac. satelles – giermek, ochroniarz) zdominował terminologię międzynarodową. Trabant zachował się w języku polskim jako poetycki synonim księżyca lub historyczny termin astronomiczny.
Ironicznie, słowo trabant stało się w XX wieku znane głównie jako nazwa wschodnio-niemieckiego samochodu Trabant (VEB Sachsenring), produkowanego 1957-1991 – popularnego na całym bloku wschodnim. Etymologia jest ta sama: trabant jako towarzysz, mały pomocnik. W polskiej i niemieckiej tradycji astronomicznej termin trabant pojawia się w historycznych tekstach o układach planetarnych, księżycach galileuszowych i dawnych katalogach astronomicznych – stanowi ciekawe okno na historię terminologii nauki.