Co to jest terminator na ciałach niebieskich?
Terminator to linia na powierzchni planety lub księżyca oddzielająca oświetloną (dzienną) stronę od nieoświetlonej (nocnej). Nie jest ostrą granicą – ze względu na rozległość tarczy Słońca jest to strefa półcienia o pewnej szerokości. Na Księżycu terminator jest optymalną strefą do obserwacji i fotografii – długie cienie podkreślają relief krateroów i gór.
Na Księżycu terminator przesuwa się o ok. 14 km/h wzdłuż równika w cyklu fazowym. W pobliżu terminatora cienie krajobrazu są najdłuższe – krater o głębokości 3 km przy terminatorze rzuca cień sięgający kilkadziesiąt kilometrów na dno płaskie sąsiednich równin. To właśnie dlatego najlepsze obserwacje krajobrazu księżycowego prowadzi się przy sierpie i kwadraturze, a nie przy pełni – podczas pełni Słońce świeci prostopadle i nie ma cieni ujawniających relief. Amatorzy fotografujący Księżyc zapamiętują zasadę: fotografia przy terminatorze = 3D efekt; fotografia przy pełni = płaskie zdjęcie bez detali. Terminatory na innych planetach obserwowane z Ziemi (Mars, Wenus) dają informacje o ich atmosferach przez stopień rozmycia linii.
Terminator Ziemi, widoczny z kosmosu, uwidacznia kształt ziemskiej atmosfery – warstwa atmosferyczna rozjaśnia terminator, czyniąc go rozmytym pasem zamiast ostrą linią. Astronauci na ISS fotografują terminator jako jeden z najpiękniejszych widoków – błyski miast w ciemnej strefie, kolor i kształt atmosferycznej obwódki. Satelity meteorologiczne i geostacjonarne (Meteosat, GOES) stale monitorują przesuwanie się terminatora jako podstawy prognozowania pogody.