Co to jest Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba?
Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba (ang. James Webb Space Telescope, JWST) to orbitalny teleskop podczerwony wystrzelony 25 grudnia 2021 roku, umieszczony w punkcie libracyjnym L2 układu Słońce-Ziemia (ok. 1,5 mln km od Ziemi w kierunku od Słońca). Jest największym i najczulszym teleskopem kosmicznym kiedykolwiek zbudowanym, zaprojektowanym do obserwacji najodleglejszych galaktyk, powstawania gwiazd i atmosfer egzoplanet.
JWST posiada segmentowane lustro główne z 18 sześciokątnych segmentów berylowych pokrytych złotem, o łącznej średnicy 6,5 m (apertura ok. 25 m^2 – 6x większa od HST). Osłona termiczna (sunshield, rozmiarami jak kort tenisowy) utrzymuje teleskop w temperaturze ok. -233°C, niezbędnej dla obserwacji podczerwonych. JWST obserwuje w zakresie 0,6-28 mikronów (bliska i średnia podczerwień). Przyrządy: NIRCam (Near Infrared Camera), NIRSpec (Near Infrared Spectrograph, 100 obiektów jednocześnie), MIRI (Mid-Infrared Instrument), NIRISS (Near Infrared Imager and Slitless Spectrograph). Pierwsze pełne obrazy naukowe opublikowane 12 lipca 2022 roku: Deep Field (gromada SMACS 0723), Mgławica Karina, Mgławica Stepwet’s Quintet, mgławica planetarna Południowy Pierscien, widmo atmosfery egzoplanety WASP-96 b.
JWST odkrywa galaktyki z epoki rejonizacji Wszechświata (z>10, czyli istniejące mniej niż 500 milionów lat po Wielkim Wybuchu), atmosfery skalistych egzoplanet (TRAPPIST-1c, LHS 1140b, K2-18b), szczegóły dysków protoplanetarnych i molekuły pre-biotyczne w ośrodku międzygwiazdowym. Misja zaprojektowana na 10 lat z paliwem na ponad 20 lat (dzięki precyzyjnemu wystrzeleniu przez Ariane 5). JWST jest wspólnym projektem NASA, ESA i CSA (Kanada).