Co to jest światłosiła teleskopu?
Światłosiła (ang. focal ratio, f/number) to stosunek ogniskowej instrumentu optycznego do średnicy jego otworu (apertury), zapisywany jako f/liczba. Im mniejsza wartość f/liczba, tym szybszy (bardziej światłosilny) instrument – f/5 zbiera świateł cztery razy więcej niż f/10 przy tej samej aperturze.
Dla teleskopu o ogniskowej 1000 mm i aperturze 100 mm światłosiła wynosi f/10. Dla teleskopu o ogniskowej 500 mm i aperturze 100 mm wynosi f/5 – ten sam obiektyw, ale krótszy tubus zbiera tę samą ilość światła w czas czterokrotnie krótszy. Refraktory długie mają typowo f/8-f/15, newtony amatorskie f/5-f/8, astrofotograficzne SC f/6.3-f/10, szybkie astrografy fotometalne f/2-f/4.5. W fotografii astronomicznej czas naświetlania jest proporcjonalny do kwadratu wartości f/ – przejście z f/10 na f/5 skraca czas naświetlania czterokrotnie. Wysoka światłosiła (mala f/) jest kluczowa w astrofotografii mgławic i galaktyk.
Światłosiła ma bezpośredni wpływ na wybór teleskopu dla konkretnych celów: do obserwacji planet i skupisk gwiazd priorytetem jest apertura i dokładnosc mechaniki, a nie światłosiła; do fotografii mgławic i galaktyk kluczowa jest niska f/ i dobra korekcja pola. Apochromatyczne refraktory fotograficzne (Takahashi FSQ, William Optics GT) oferują f/4.8-5.9 z korektorem pola – drogie, ale dają znakomity kompromis jakości i szybkości. Teleskopy newtona f/4-f/5 wymagają komatatora (koma jest aberracją rosnącą z mniejszą f/).