Co to jest stała słoneczna?
Stała słoneczna to średnia ilość energii słonecznej padającej prostopadle na jednostkę powierzchni w odległości 1 jednostki astronomicznej od Słońca, poza atmosferą ziemską. Jej aktualna wartość wynosi ok. 1361 W/m2, a mierzona jest przez satelity od lat 80. XX wieku. Stała słoneczna nie jest absolutnie stała – zmienia się w zależności od aktywności słonecznej.
Nazwa jest nieco myląca – wartość zmienia się o ok. 0,1% w cyklu 11-letnim aktywnosci słonecznej (przy maksimum aktywnosci Słońce jest nieco jaśniejsze) i o ok. 0,1% w ciagu roku ze wzgledu na eliptyczność orbity Ziemi (w peryhelium ok. 3 stycznia ziemia jest bliżej i wartość wynosi ok. 1413 W/m2, w aphelium ok. 4 lipca ok. 1321 W/m2). Historycznie używana wartość to 1367 W/m2, lecz dokładne pomiary satelitarne zrewidowały ja w dół do 1361 W/m2. Tylko ok. 70% energii docierajacej do Ziemi jest absorbowane – ok. 30% (albedo globalne) jest odbijane przez chmury, lody i powierzchnie.
Stała słoneczna jest kluczowym parametrem w klimatologii i energetyce solarnej. Na jej podstawie liczy się forcing słoneczny – wpływ zmian aktywnosci Słońca na klimat Ziemi. Zmiany stałej słonecznej w Małej Epoce Lodowej (1645-1715, minimum Maundera, kiedy niemal nie było plam słonecznych) mogły obniżyć temperaturę Ziemi o ok. 0,1-0,3°C. Moduły fotowoltaiczne i kolektory słoneczne projektowane są na podstawie stałej słonecznej skorygowanej o straty atmosferyczne (na ziemi dociera ok. 1000 W/m2 przy pełnym Słońcu i dobrej atmosferze).