Sekstant

Co to jest gwiazdozbiór Sekstanta?

Sekstant (łac. Sextans) to mały i słabo widoczny gwiazdozbiór na równiku niebieskim, leżący między Lwem a Hydrą. Wprowadzony przez Jana Heweliusza w 1687 roku na pamiątkę sekstansa astronomicznego, który spłonął w pożarze jego obserwatorium. Z Polski jest widoczny wiosną, lecz żadna z jego gwiazd nie jest jaśniejsza niż 4,5 magnitudy.

Sekstant zajmuje 314 stopni kwadratowych i nie zawiera gwiazd jaśniejszych niż alfa Sextantis (magnituda 4,49) – jest jednym z trudniejszych gwiazdozbiorów do identyfikacji na niebie nawet dla doświadczonych obserwatorów. Najciekawszym obiektem jest NGC 3115 (Wrzeciono Sextantis) – soczewkowata galaktyka krawędziowa o magnitudzie ok. 9,2, widoczna przez teleskop 8-10 cm jako wydłużona mgławica. Innym interesującym obiektem jest układ galaktyczny Sextans A i Sextans B – dwie nieregularne galaktyki karłowate będące satelitami Drogi Mlecznej, odległe o ok. 4,3 miliona lat świetlnych, dostępne przez duże teleskopy amatorskie. Sekstant astronomiczny (przyrząd, nie gwiazdozbiór) był kluczowym instrumentem obserwacyjnym Tycho Brahego i innych astronomów XVI-XVII wieku.

Heweliusz ustanowił gwiazdozbiór Sekstant w 1687 roku – byl to jego osobisty wyraz żalu za utraconym instrumentem. W 1679 roku pozar strawiął obserwatorium Heweliusza w Gdańsku, niszcząc bezcenne instrumenty i notatki. Sekstant (jako przyrząd) osiągal dokładnosc 1 minuty łuku w rękach Heweliusza. Gwiazdozbiór jest widoczny z całej Polski wiosną, lecz ze względu na słabą jasność jego gwiazd wymaga dość ciemnego nieba do identyfikacji.