Co to są Plejady?
Plejady (M45, Messier 45, zwane też Siedmioma Siostrami lub Babim Latem) to jedna z najbliższych Ziemi i najbardziej rozpoznawalnych gromad otwartych, widoczna gołym okiem jako gromada rozmytych gwiazdek w gwiazdozbiorze Byka. Odległość wyznaczona przez satelitę Gaia: ok. 444 lat świetlnych (136 pc). Gromada zawiera kilkaset gwiazd, z czego ok. 100 to gwiazdy głównego ciągu, dominowane przez gorące niebieskie gwiazdy klasy B. Wiek gromady szacuje się na ok. 100-125 milionów lat.
Najjaśniejsze gwiazdy Plejad: Alcyone (eta Tau, mag +2,87 – najjaśniejsza), Atlas (+3,63), Electra (+3,70), Maia (+3,87), Merope (+4,18), Taygeta (+4,30), Pleione (+5,09 – gwiazda Be, zmienna), Celaeno (+5,45), Asterope (+5,64). Plejady otoczone są delikatną mgławicą refleksyjną (NGC 1432/1435, Mgławica Maia) – obłok pyłu, przez który gromada przechodzi, odbijający niebieskie światło gorących gwiazd. Mgławica nie jest gazem z formowania gromady, lecz odrębnym obłokiem pyłu napotkanym przez ruchomą gromadę. Właściwy ruch gromady (ok. 5,5 arcsec na rok względem tła) wskazuje, że za kilka milionów lat Plejady opuszczą ten obłok pyłu. Plejady zawierają kilkadziesiąt brązowych karłów odkrytych przez przeglądy fotometryczne. Gwiazda Merope jest otoczona własną mgławicą refleksyjną IC 349 (Mgławica Burnhama).
Plejady mają wyjątkowe znaczenie kulturowe: wymieniane w Iliadzie i Odysei Homera, w Biblii (Księga Hioba), w astronomii babilońskiej (Mul Apin) i maoryskiej (Matariki – Nowy Rok maoryski zaczyna sie od wschodu Plejad). W astronomii Plejady pełnią rolę wzorcową: są jednym z najbliższych i najlepiej zbadanych skupisk, służą do kalibracji diagramu H-R i skali odległości (kontrowersja odległości Hipparcos vs. Gaia, ostatecznie rozwiązana przez Gaia DR2 na korzyść ok. 136 pc). Widomalna średnica kątowa Plejad to ok. 110 minut łukowych – prawie cztery średnice tarczy Księżyca pełni – dlatego lornetka 7×50 lub 10×50 jest optymalnym instrumentem do obserwacji.
