Czym była misja OSIRIS-REx?
OSIRIS-REx (Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security – Regolith Explorer) to sonda NASA wystrzelona 8 września 2016 roku, zaprojektowana do odwiedzenia, zbadania i pobrania próbek z asteroidy (101955) Bennu. W grudniu 2018 roku sonda weszła na orbitę Bennu, stając sie pierwszą w historii sondą orbitującą wokół tak małego ciała (Bennu ma średnicę ok. 492 m). 20 października 2020 roku OSIRIS-REx dotknął powierzchni Bennu i pobrał próbki przez system Touch-And-Go Sample Acquisition Mechanism (TAGSAM).
24 września 2023 roku kapsuła z próbkami wylądowała na terytorium USA (pustynia Utah), dostarczając ok. 121 gramów regolitu Bennu – największej próbki asteroidy dostarczonej na Ziemię w historii NASA (wcześniejszy rekord to 5 gramów z Hayabusa2 / Ryugu, 2020). Próbki zawierają materiał bogaty w węgiel i związki organiczne – pierwotny skład asteroidy klasy C sprzed 4,5 mld lat. Pierwsze wyniki (2023-2024): wykryto wodę (uwodnione minerały iłowe), organiczne związki węgla, piryt i magnetyt. Bennu należy do tzw. asteroid potencjalnie niebezpiecznych (PHA) – istnieje ok. 0,037% szansy na uderzenie w Ziemię w 2182 roku, lecz bardziej prawdopodobne jest minięcie. OSIRIS-REx zmierzył efekt Jarkovsky’ego na Bennu (przyspieszenie orbitalne przez promieniowanie termiczne) z rekordową precyzją, co umożliwiło obliczenie przyszłej orbity.
Po uwolnieniu kapsuły sonda OSIRIS-REx (przemianowana na OSIRIS-APEX) skierowana została na asteroidę Apophis (99942) – potencjalnie niebezpieczną asteroidę, która w 2029 roku przeleci w odległości ok. 32 000 km od Ziemi (bliżej niż geostacjonarne satelity). OSIRIS-APEX dotrze do Apophis w 2029 roku i zbada, jak bliski przelot obok Ziemi zmieni powierzchnię i orbitę asteroidy. Próbki Bennu sa rozdzielane między laboratoria naukowe na całym świecie (w tym NASA, JAXA, ESA) i bedą badane przez dziesięciolecia.