Co to jest Mgławica Ślimak?
Mgławica Ślimak (NGC 7293, Helix Nebula) to mgławica planetarna w gwiazdozbiorze Wodnika, odległa zaledwie ok. 650 lat świetlnych od Ziemi – najbliższa nam znana mgławica planetarna. Jej ogromna kątowa średnica (ok. 25 minut łuku, blisko wielkości tarczy Księżyca w pełni) sprawia, że jest najtrudniejszym 'łatwym’ obiektem dla amatorów: pomimo jasności ok. +7,6 mag, jasność powierzchniowa jest niska i mgławica gubi się na jasnym tle nieba.
Mgławica Ślimak ma kompleksową strukturę: zewnętrzny pierścień złożony z tysiąca radialnych 'komets’ (kometarne globule, kulisty ogony długości ok. 100 AU skierowane ku centrum), wewnętrzny dysk emisyjny i środkowa gwiazda centralna – karzeł biały o temperaturze ok. 100 000 K. Kometarne globule w Ślimaku to skondensowane obłoki gazu molekularnego (H2, CO) wewnątrz mgławicy – przypominają komety, bo ciśnienie promieniowania gwiazdy centralnej odgina ich ogony. Mgławica Ślimak ma ok. 3 lata świetlne średnicy i rozszerza się z prędkością ok. 31 km/s – żyje od ok. 10 600 lat. Obserwacje w podczerwieni (Spitzer, Herschel) ujawniły zewnętrzny dysk pyłu wokół gwiazdy centralnej – resztkę układu planetarnego gwiazdy przed śmiercią.
Mgławica Ślimak jest jednym z najlepiej zbadanych przykładów ewolucji gwiazd podobnych do Słońca – jej badanie pozwala przewidywać los naszej gwiazdy za ok. 5 mld lat. Zdjęcia Hubble’a ujawniły tysiące indywidualnych globuli i włókien nieosiągalnych obserwacyjnie dla naziemnych teleskopów.