Meteor

Co to jest meteor?

Meteor (potocznie 'spadająca gwiazda’, 'spadająca gwiazda’) to zjawisko świetlne w atmosferze Ziemi, powstające gdy małe ciało kosmiczne (meteoroid) wchodzi w atmosferę z prędkością 11-72 km/s i ulega ablacji (wyparowaniu i jonizacji) wskutek tarcia o cząsteczki powietrza. Emitowana plazma i jonizowany ślad tworzą jasną smugę widoczną przez ułamek sekundy do kilku sekund. Zjawisko zachodzi zazwyczaj na wysokości 80-120 km.

Jasność meteoru zależy od masy i prędkości meteoroidu. Meteory jaśniejsze niż -3 mag nazywa się bolidami lub kulami ognistymi (fireballs). Wyjątkowo jasne bolidy (powyżej -17 mag) widoczne w ciągu dnia to superbolidy – jak zdarzenie czelabińskie (15 lutego 2013, Rosja, eksplozja na wysokości 30 km, energia 500 kt TNT, tysiące rannych od wybitych szyb). Meteory rojowe (roje meteorów) to zjawiska, gdy Ziemia przecina ślad pyłowy komety – promienią z jednego radianta. Meteory sporadyczne (ok. 10/h) to przypadkowe meteoroidy spoza znanych rojów. Zenitalna liczba godzinna (ZHR) to standardowy miernik intensywności roju przy doskonałych warunkach i radiante w zenicie.

Obserwacja meteorów jest jedną z najdostępniejszych form astronomii amatorskiej – nie wymaga żadnego sprzętu. Sieć kamer bolidowych (Polskiej Sieci Bolidowej, European Fireball Network, AllSky7) rejestruje bolidy i oblicza ich trajektorie, co umożliwia zlokalizowanie meteorytu i odtworzenie orbity macierzystego ciała. Każdego roku na Ziemię wchodzi ok. 40 000 ton materii kosmicznej, z czego większość spala się bez śladu.