Leonidy

Co to są Leonidy?

Leonidy to rój meteorów aktywny od ok. 6 do 30 listopada, z maksimum przypadającym około 17-18 listopada. Radiant roju leży w gwiazdozbiorze Lwa (Leo), w pobliżu gwiazdy Algieba. Macierzystym ciałem Leonidów jest kometa 55P/Tempel-Tuttle o okresie orbitalnym ok. 33 lat. W latach zwykłych zenitalna liczba godzinna (ZHR) wynosi 10-20 meteorów na godzinę.

Co ok. 33 lata, gdy Ziemia przechodzi przez gęsty, świeży ślad pyłu pozostawiony przez Tempel-Tuttle podczas niedawnego przejścia przez peryhelium, Leonidy mogą generować spektakularne burze meteorowe z ZHR tysięcy a nawet dziesiątek tysięcy meteorów na godzinę. Historyczne burze meteorowe: listopad 1833 (szacowane 100 000-200 000 meteorów na godzinę, obserwatorzy w USA opisywali 'deszcz gwiazd’ jako apokalipsę), 1866, 1966 (40 000-150 000/godz.), 1999-2002 (serie wystąpień z ZHR 3000-5000). Meteory Leonidów są najszybszymi spośród wszystkich rojów – prędkość zderzenia z atmosferą wynosi ok. 71 km/s, co powoduje charakterystyczne białe lub niebieskobiałe smugi i częste bolidy.

Leonidy są ważnym obiektem badań naukowych: podczas burz 1999-2002 setki kamer i obserwatorów dokumentowało zjawisko, wyznaczając dokładną strukturę strumienia pyłu Tempel-Tuttle. Badania Leonidów pomogły udoskonalić modele prognozy rojów meteorów. Kolejne podwyższone aktywności Leonidów spodziewane są po następnym przelocie komety (przybędzie około 2031 roku), jednak dokładna prognoza ZHR wymaga modelowania rozkładu pyłu w poszczególnych pętlach orbity.