Łazik

Czym jest łazik kosmiczny?

Łazik (rover) to zdalnie sterowany lub autonomiczny pojazd kosmiczny zaprojektowany do poruszania się po powierzchni ciała niebieskiego – planety, księżyca lub asteroidy. Pozwala prowadzić badania in situ na znacznie większym obszarze niż stacjonarny lądownik, pobierać próbki gruntu z różnych miejsc, fotografować otoczenie i analizować skały in situ za pomocą zestawu instrumentów naukowych.

Historia łazików: Łunochod 1 (ZSRR, 1970) – pierwszy łazik księżycowy, działał 10 miesięcy, pokonał 10,5 km; Łunochod 2 (1973) – 37 km. Łaziki misji Apollo (Lunar Roving Vehicle, LRV) – pojazd elektryczny z załogą, użyty w Apollo 15-17 (1971-1972), łącznie ok. 90 km trasy. Na Marsie: Sojourner (1997, Mars Pathfinder, 100 m), Spirit i Opportunity (MER, 2004 – Spirit 7,7 km, Opportunity rekordowe 45,2 km przez 15 lat), Curiosity (2012-, MSL, nadal aktywny, ponad 35 km), Perseverance (2021-, Jezero Crater, z dronem Ingenuity). Chiński Zhurong działa na Marsie od 2021. Yutu i Yutu-2 to chińskie łaziki księżycowe (2013, 2019 – daleka strona Księżyca).

Współczesne łaziki marsjańskie to zaawansowane laboratoria – Perseverance pobiera rdzenie skalne do przyszłego odesłania na Ziemię (Mars Sample Return), analizuje skład chemiczny skał laserem LIBS i spektrometrem SHERLOC, produkuje tlen z atmosfery CO2 (eksperyment MOXIE) i testuje technologie dla przyszłych załogowych misji. Autonomia nawigacji łazika (auto-nav) pozwala pokonywać kilkaset metrów dziennie bez bezpośredniej kontroli z Ziemi, gdzie opóźnienie sygnału radiowego wynosi 3-22 minuty.