Co to jest krzywa blasku?
Krzywa blasku (light curve) to wykres jasności (najczęściej w magnitudach lub strumieniu energii) ciała niebieskiego lub zjawiska astronomicznego w funkcji czasu. Jest podstawowym narzędziem obserwacyjnym do badania wszystkich zjawisk, w których jasność zmienia się z czasem: gwiazd zmiennych, tranzytów egzoplanet, supernowych, gammabłysków, układów podwójnych i asteroid.
Typy i zastosowania krzywych blasku: gwiazdy zmienne pulsujące (cefejdy, RR Lyrae) – regularne, symetryczne krzywe z charakterystyczną formą, period od godzin do setek dni; układy zaćmieniowe – dwa minima różnej głębokości na krywe, z których można wyznaczyć masy, promienie i inklinację orbity; tranzyty egzoplanet – krzywa Keplera z płaskim, symetrycznym minimum o głębokości delta_F = (R_planet/R_gwiazda)², trwającym od minut do godzin; supernowe – asymetryczna krzywa z szybkim wzrostem (dni) i powolnym spadkiem (tygodnie-miesiące), kształt typowy dla typu Ia vs. Ib/II; asteroidy – małoamplitudowe zmiany o okresach godzin, pozwalające wyznaczać okres rotacji i kształt.
Misja Kepler zmierzyła krzywe blasku ok. 150 000 gwiazd z bezprecedensową precyzją (1 część na 100 000), odkrywając tysiące egzoplanet i rewolucjonizując asterozyzmologię – badanie wnętrz gwiazd przez analizę ich drobnych pulsacji. Amatorzy astronomii aktywnie uczestniczą w monitorowaniu gwiazd zmiennych i tranzytów – organizacje AAVSO, BAAVSS i BAA koordynują globalne kampanie obserwacyjne.