Czym jest jednostka astronomiczna?
Jednostka astronomiczna (AU, ang. astronomical unit, lub j.a.) to podstawowa jednostka odleglosci stosowana w astronomii Ukladu Slonecznego, zdefiniowana od 2012 roku jako dokladnie 149 597 870 700 metrow (ok. 149,6 mln km). Historycznie odpowiadala sredniej odleglosci miedzy srodkiem Ziemi a srodkiem Slonca.
Wprowadzenie AU jako jednostki upraszcza opis odleglosci w Ukladzie Slonecznym: Merkury krazyl w odleglosci ok. 0,39 AU, Mars 1,52 AU, Jowisz 5,2 AU, a Pluton ok. 39 AU. Pas Kuipera rozciaga sie od ok. 30 do 50 AU, a Obłok Oorta przypuszczalnie do 50 000-100 000 AU. Swiatlo pokonuje 1 AU w ok. 499 sekund (8,3 minuty). Dokladna wartosc AU wyznaczono po raz pierwszy poprzez obserwacje przejscia Wenus na tle Slonca w XVIII wieku, a wspolczynnie – przez radiolokacje planet i telemetrie sond kosmicznych.
Jednostka astronomiczna jest fundamentem drabiny kosmicznych odleglosci: parsek jest zdefiniowany jako odleglosc, z ktorej 1 AU odlozone prostopadle do linii widzenia subtenduje kat 1 sekundy luku (1 pc = 206 265 AU = 3,086 x 10^16 m). Parallaksy gwiazd sa mierzone wlasnie w odniesieniu do AU jako bazy. Misja Gaia dostarczyla paralaks ponad miliarda gwiazd z dokladnoscia do mikrosekund luku, co wymagalo precyzyjnej znajomosci AU.