Czym byl satelita IUE?
IUE (International Ultraviolet Explorer) to satelita astronomii ultrafioletowej, wspolny projekt NASA, ESA i Rady Naukowej UK, wystrzelony 26 stycznia 1978 roku. Dzialal przez 18,5 roku – do 1996 roku – stajac sie jednym z najdluzej dzialajacych naukowych satelitow astronomicznych i pierwszym obserwatorium kosmicznym oddanym do dyspozycji astronomow jak teleskop wizytujacy.
IUE obserwował niebo w zakresie ultrafioletu 115-320 nm (nieosiagalnym z Ziemi z powodu absorpcji atmosferycznej) z wysoka rozdzielczoscia spektralna. Satelita zgromadzil ponad 104 000 widm obiektow – od gwiazd Drogi Mlecznej przez kwazary az po komety, w tym historyczne widma komety Halleya w 1986 roku. Astronomowie mogli prowadzic obserwacje interaktywnie – IUE nadawal w czasie rzeczywistym do stacji naziemnych jak telewizja na zywo.
IUE wniosl fundamentalny wklad w wiedze o UV materii miedzyzviazdowej, aktywnosci chromosferycznej gwiazd oraz rozblyskach nowych gwiazd i supernowych – w tym historyczne obserwacje SN 1987A na 24 godziny po wybuchu, czyli pierwsze w historii widmo UV supernowej. Archiwum IUE jest do dzis jednym z najczesciej uzywanych archiwow danych astronomicznych. Dziedzictwo IUE kontynuowaly misje FUSE, HST/STIS i Swift/UVOT.