Co to jest heliopauza?
Heliopauza to zewnętrzna granica heliosfery – obszar, gdzie ciśnienie wiatru słonecznego równoważy się z ciśnieniem ośrodka międzygwiazdowego (VLISM – Very Local Interstellar Medium). Za heliopauzą kończy się bezpośredni wpływ Słońca na otaczającą przestrzeń i zaczyna przestrzeń międzygwiazdowa właściwa.
Heliopauza leży w odległości ok. 121-123 AU od Słońca (1 AU = 150 mln km). Sonda Voyager 1 przekroczyła ją 25 sierpnia 2012 roku w odległości 121,6 AU, stając się pierwszym obiektem stworzonym przez człowieka, który opuścił heliosferę. Voyager 2 przekroczył heliopauzę 5 listopada 2018 roku w odległości ok. 119 AU – nieco bliżej, co sugeruje asymetrię kształtu heliosfery wywołaną ruchem Słońca przez ośrodek międzygwiazdowy i lokalnym polem magnetycznym Galaktyki.
Przed heliopauzą, w odległości ok. 80-100 AU, leży fala uderzeniowa zakończeniowa (termination shock) – granica, gdzie wiatr słoneczny zwalnia z prędkości naddźwiękowej do poddźwiękowej. Między falą uderzeniową a heliopauzą rozciąga się helioosłona (heliosheath) – turbulentny region, gdzie spowolniony wiatr słoneczny miesza się z cząstkami międzygwiazdowymi. Misja IBEX (Interstellar Boundary Explorer) i dane z Voyagerów pozwoliły po raz pierwszy zmapować kształt heliopauzy – okazała się bardziej „spłaszczona” niż wcześniej sądzono.