Hadar

Co to jest gwiazda Hadar?

Hadar (β Centauri, Beta Centauri) to druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura i jednocześnie jedna z najjaśniejszych gwiazd na całym niebie – jej jasność wizualna wynosi 0,61 mag, co stawia ją na 11. miejscu wśród gwiazd nieba. Jest jedną z dwóch gwiazd wskazujących na Krzyż Południa (drugą jest Alfa Centauri).

Hadar jest układem potrójnym: główny składnik to para gorących błękitnych olbrzymów klasy B1 III (Hadar A i Hadar B) oddalonych od siebie o ok. 1,3 AU i okrążających się nawzajem co ok. 357 dni. Trzeci składnik (Hadar C) jest słabszą gwiazdą klasy B2 orbitującą parę główną w znacznie większej odległości. Odległość całego układu od Słońca wynosi ok. 390 lat świetlnych.

Ze względu na deklinację -60° Hadar jest niewidoczny z większości obszarów Europy (w Polsce nigdy nie wschodzi nad horyzont). Obserwowany jest w pełni dopiero z południa Europy, Afryki, Australii i całej Ameryki Południowej. W kulturze australijskich Aborygenów gwiazdy alfa i beta Centauri symbolizowały „dwie wędrujące kobiety” lub „dwa czaple”. W żeglarstwie Hadar wraz z Alfa Centauri służył przez wieki do wyznaczania kierunku na południe z półkuli południowej.